Some Focus Markers in Ifẹ̀ and Ẹ̀gbá Dialects

 

Some Focus Markers in Ifẹ̀ and Ẹ̀gbá Dialects

Credit: Prof L. O. Adewole
Yoruba for academic purpose



The Standard Yorùbá uses ni as its focus marker. The following are the focus markers in Ifẹ̀ and Ẹ̀gbá dialects:

SY: Ṣe ni ó rò pé wọ́n tóbi
Ifè: Se l[1]ó rò pé ighán tóbi
Ẹ̀gbá: Í sóó rò pé wọ́n tóbi
English: He thought they were big

SY: Ọbá kéde pé ọ̀la ni ọdún
Ifẹ̀: Ọba kéde ghíi ọ̀la lọdún
Ẹ̀gbá: Ọbá kéde pé ọ̀la róọdún
English: The king announces that the following day is the festival day

SY: Pé kí a lọ ni ó dára
Ẹ̀gbá: Pé kí a lọ róò dára
Ifẹ̀: Pé ká lọ lọ́ dáa
English: It is better we go

SY: Pé kí Adé yege ni ó dára
Ẹ̀gbá: Pé kÁdé yege réè dára
Ifẹ̀: Pé kádé yege lọ́ dáa
English: That Ade should succeed is good

SY: Kí ni?
Ẹ̀gbá: Kí yẹ̀n?
Ifẹ̀: Kí ni?/Kí rèé nì?
English: What?

SY: Kí nìyẹn?
Ẹ̀gbá: Kí pa yẹ̀n?
Ifẹ̀: Kí rèé nì?
English: What is that?

SY: Kí ni Adé rí?
Ẹ̀gbá: Ká Adé rí?
Ifẹ̀: Kí lAdé rí?
English: What did Ade see?

SY: Kí ni ó fà á?
Ẹ̀gbá: Kí fà á?
Ifẹ̀: Kí lọ́ fà á/Kọ́ fà á?
English: What caused it?

SY: Kí ni orúkọ rẹ?
Ẹ̀gbá: Kó orúkọ rẹ?
Ifẹ̀: Kí lọrúkọ rẹ/Kí ọrúkọ rẹ?
English: What is your name?

SY: Kí ni ó dùn?
Ẹ̀gbá: Kó  o dùn?
Ifẹ̀: Kí lọ́ dùn/Kọ́ dùn?
English: What is sweet?

SY: Kí ni wọ́n jẹ?
Ẹ̀gbá: Kọ́ ón jẹ?
Ifẹ̀: Kí nighán jẹ?/Kí ighán jẹ?
English: What did they eat?

SY: Kí ni o máa jẹ?
Ẹ̀gbá: Kó o máa jẹ?
Ifẹ̀: Kí lọ máa jẹ/Kọ́ ọ máa jẹ?
English: What do you want to eat?

SY: Ta ni?
Ẹ̀gbá: Lé e yẹ̀n?
Ifẹ̀: Yè sí?
English: Who?

SY: Ta niyẹn?
Ẹ̀gbá: Le è pa ìyẹn?
Ifẹ̀: Yè sí rèé nì?
English: Who is that?

SY: Ta ni o rí?
Ẹ̀gbá: Lè só o rí?
Ifẹ̀: Yè só o rí?
English: Who did you see?

SY: Ta ni Adé rí?
Ẹ̀gbá: Lè sádé rí?
Ifẹ̀: Yè sí lAdé rí/Yè sÁdé rí?
English: Who did Adé see?

SY: Èwo ni?
Ẹ̀gbá: Èsí ńbẹ̀?
Ifẹ̀: Yèé sí?
English: Which one?

SY: Èwó nìyẹn?
Ẹ̀gbá: È síyẹ̀n?
Ifẹ̀: Yèé sí rèé nì?
English: Which one is that?

SY: Èwo ni wọ́n mú?
Ẹ̀gbá: È wo rán-an mú?
Ifẹ̀: Yèé sí ighán mú?
English: Which one did they take?

SY: Èwo ni ó lọ?
Ẹ̀gbá: Èwo rò ò lọ?
Ifè: Yèé sọ́ lọ?
English: Which one went?

SY: Ìgbà wo ni o máa lọ?
Ẹ̀gbá: Ìgbà só o máa lọ?
Ifẹ̀: Ìgbà sọ́ ọ máa lọ?
English: When are you going?

SY: Bawo ni
Ẹ̀gbá: Báìí sí?
Ifẹ̀: Báwo ni?
English: How?

SY: Báwo ni o ṣe ṣe é?
Ẹ̀gbá: Báìí só o ṣe ṣe é?
Ifẹ̀: Kàí bó o se se é?
English: How did do it?

SY: Ibo ni?
Ẹ̀gbá: Ibi sí?
Ifẹ̀: Kàríbẹ̀?
English: Where is that?

SY: Ibo ni tuned máa sùn?
Ẹ̀gbá: Bi sí i Túndé máa sùn?
Ifẹ̀: Kabi i Tundé máa sùn?
English: Where will Tunde sleep?

SY: Ibo ni ẹ lọ?
Ẹ̀gbá: Bi sí ẹ lọ?
Ifẹ̀: Kabi ẹ rè?
English: Where did you go?

SY: Ibo ni ẹ ti rà á?
Ẹ̀gbá: Bi sẹ́ ẹ ti rà á?
Ifẹ̀: Kabi ẹ ti rà á?
English: Where did you buy it?

SY: Èló ni?
Ẹ̀gbá: Èló ni?
Ifẹ̀: Èló ni?
English: How much?

SY: Èló nìyẹn?
Ẹ̀gbá: Èló ò yẹ̀n
Ifẹ̀: Èló ni yèé nì?
English: How much is that?

SY: Èló ni o rà á?
Ẹ̀gbá: Èló ró o rà á?
Ifẹ̀: Èló lọ rà á?
English: How much did you buy it?

SY: Èló ni o ra ìwé yín?
Ẹ̀gbá: Èló róo ràwée yín?
Ifẹ̀: Èló lẹ ràwée righín?
English: How much did you buy your books?

SY: Melòó ni?
Ègbá: Mélòó o wà?
Ifẹ̀: Mélòó ni?
English: How many are they?

SY: Mélòó ni ó wà níbẹ̀?
Ẹ̀gbá: Mélòó ròó wà níbẹ̀?
Ifẹ̀: Mélòó lọ́ ghà ńbẹ̀?
English: How many are there?

SY: Mélòó ni o rà?
Ègbá: Mélòó ro o rà?
Ifẹ̀ Mélòó lọ rà?
English: How many did you buy?

SY: Mélòó ni wọ́n ń fẹ́?
Ẹ̀gbá: Mélòó ran án fẹ́?
Ifẹ̀: Mélòó nighán mí fẹ́?
English: How many do they want?






[1] These italicized items may be the ones that remain in the dialects after various deletions,  assimilations  and other phonological process have taken place.

Comments

Popular posts from this blog

SYNTAX AND GRAMMATICAL THEORIES E-LIBRARY SECTION

YORÙBÁ GRAMMAR E-LIBRARY SECTION

YORÙBÁ LITERATURE E-LIBRARY SECTION